UA-64077478-1

Ok

En poursuivant votre navigation sur ce site, vous acceptez l'utilisation de cookies. Ces derniers assurent le bon fonctionnement de nos services. En savoir plus.

  • LA QUIMÈRA VISTA DE GASCONHA

     

    LA QUIMÈRA VISTA DE GASCONHA

     

    Trobat dens lo n°5/6 de may- yulh (mai-junh) de 1979 de la revista Reclams de l’Escole Gastoû-Febus ua recension braca de La Quimèra, lo famós roman de Joan Bodon, publicat dens la colleccion ‘A Tots’ de l’I.E.O. La recension, com a l’acostumat, qu’ei de Saint-Bézard, secretari de l’Escòla Gaston Febus (capredactor de la revista), dens la soa rubrica “Qu’auem legit”. Un punt de vista d’un abat catolic, professor, intellectuau e solide felibre gascon.

     

     “Lo libe qu’ei sortit un an avant la mort de l’autor: dempuèi 1969 que tribalhava en Argeria, com “cooperant”,  e que s’i morí; no’s cau pas estonar se cadua de las tres partidas comença per pajas sus aqueth país.

    Tot que’s passa au torn de l’abadia de Bonacomba e deu son abat, au sègle 17 (guèrras civius, guèrras deus Camisards). A travèrs de las conversacions deus monges, d’un misteriós caçaire, Bodon que bròssa l’istòria de l’Occitania, dab l’espandiment, pauc a pauc, de la dominacion francesa, dempuèi la mort a Leitora (en 1473) de Joan d’Armanhac, qui èra tanben comte de Roergue, e l’edit de Villers-Cotterets… Qu’ei question surtot deu Roergue, naturalament; mes la cultura d’Òc n’ei pas desbrembada (cançons deus Trobadors e un herum de Catarisme, au torn d’“ua Bíblia vielha”, de dualisme e de reincarnacion…). Lo darrèr chapitre, davant un mort (p. 142), qu’ei dolorós d’incertitud (lo tèxte deu psaume 120 De profundis, qu’ei –pauc se’n manca– de Cubainas… Perqué n’ac díser pas en nòta?). La segonda partida que’s debana pendent las ‘Dragonadas’, après la revocacion de l’Edit de Nantas; lo país qu’ei arroinat: lavetz qu’arriba lo temps de la Quimèra. L’abat de Bonacomba e d’autes, barons, sordats e capitanis, que pensan a un suslhevament e tot aquò qu’ei esclairat per de numerosas citacions de la Bíblia (lo regent Bodon que la sabè, pensi, per còr). Mes que i a gents qui son collaborators deu Rei de París, e que i a fòrça monde qui parlan francés: “En latin pregam coma lo Papa. Mas nostra Glèisa es tanben gallicana. En francés devèm parlar amb lo rei.” La tresau partida que va de la patz de Ryswick (1702) a la fin de la Quimèra. Tostemps perseguida per Monsénher de Guiscard, l’Òbra Grana (la Reviscolada occitana) que diuré èster aidada per la guèrra dab l’Espanha (1702) (La guèrra de Succession d’Espanha, NdA), qui deminga la fòrça deu Rei, e lo secors promésper la reina Anna d’Anglatèrra… mes arren n’arriba, e Cavalièr que hè la soa somission. Atau, l’esclau liberat d’Argèr que receu un paquet de ‘quif’ mes arren ende víver: “Aital poiràs fumar quand aganiràs… Lo fum d’aquela èrba consòla…”
    E que caleré parlar longament de l’escritura de Bodon, d’aqueth estile qui càmbia sovent de tenguda, de longor… au briu de la pensada e deu còr… o sovent de cada movement qui’s hè: “Traucar de castanhas. Las far grasilhar per las brasas. Sortir tot còp per amassar la lenha. Lo ser, montar l’escala, sens lum…”