UA-64077478-1

Ok

En poursuivant votre navigation sur ce site, vous acceptez l'utilisation de cookies. Ces derniers assurent le bon fonctionnement de nos services. En savoir plus.

AUTOANALISI DE IVES ROQUETA - II.

Seguida de l’article de dimenge passat consacrat a l’autoanalisi deu gran escrivan Ives Roqueta, pareishuda dens lo n°  4 de la revista Viure, de l’ivèrn 1965.

 

Disi pas que seriá inutil, per que tot siá plan clar, de contar quina revelacion de ieu m’aportèron complementàriament als entorns de mos onze ans, los cors d’occitan de Robèrt Lafont e la lectura de Max Roqueta. Aiçò decidiguèt de tot e l’istòria d’aquela segonda naissença l’escriguèri, un còp, mes cresi pas qu’aicí se trache de naissença. De creis, puslèu e de pojada meuna, confusa, maladrecha, clafida, de rambalhs, d’errors e de trigòcis, doblidant o calant per un temps aquel pesuc e dolorós comèrci que l’escrivèire mena en ieu amb una lenga maulautejanta, un public inexistent, un païs en chancèla, l’angoissa e las jòias entre quals devi far mon camin e mon òbra.

Çò pus simple es d’anar al centre : e lo centre foguèt quand comencèt a s’escrancar lo mit de la colonizacion francesa en qual semblava abotir messianicament tota l’istòria de França e que cementava alara — dins una confusion de pensada e de retorica, de bona consciéncia e de marrida fe qu’es ara malaisit de descriure e qu’èra a l’epòca de plan mal discernir — l’unitat del païs francés.

Probable que sens aquel escagassament davant mos uòlhs d’aquel image de França, sens aquel òdi que me venguèt per mon « païs », foguèssi pas estat qu’un escrivèire d’òc content de retrobar l’usatge de sa lenga, aürós de se far una plaça dins las revistas e las antologias, mitat felibre e mitat professor coma tante d’autes ne sabèm. Que l’istòria d’aquestes darrièrs dètz o quinze ans me’n aja empachat, aquí l’important, cresi. Al trefons de nòstra causida i a un problèma de generacion.

La meuna aguèt vint ans entorns de 55 e al metèis temps de la vida que d’autres occitanistas avián fach lo còp de fusilh dins l’exaltacion patriotica de la Resisténcia e las illusions de la Liberacion, èrem nosautres a trapar pas cap de rason enlòc de nos batre per un païs que nos fasiá vergonha.

La vergonha, l’òdi, lo mesprètz qu’aviám de França, aquò veniá de luònh. Aviám daançat, amb los colègas, los er de Dien-Bien-Fu. E mai ieu que, pecaire, i tombèri pas jamai. Era un jorn d dòl nacional, aviá interdich los balètis, ams dancerèm. Dire perqué, m’es malaisit : jòia de ne finir, batuts, amb una guèrra desonoranta, simpatiá e mai benlèu confusa fraternitat pels Viets, besonh de virar l’esquina un bon còp a la politacalhariá de l’epòca, tot aquò sai que, mas tanben — revirat dins lo lengatge de l’«anti-France », lo sol possible d’aquel temps — una impossibletat d’identificacion de nosautres a França qu’es benlèu dins mon cas radicala, esclairada e entretenguda per mon occitanisme, mas que sabi partatjada amb fòrça joves de mon temps. Aviám dançat sus la desfacha d’una armada ont combatiá mon amic Gilbert Vaquièr, qu’aviá causit lo Còs Expedicionari puslèu que de partir pels nauts-formèls de Lorrena ont lo volián  mandar coma fasián per totes los caumaires de Sèta, aviám dançat qu’aquela armada èra pas la nòstra. Entendèm-nos : disi pas una armada francesa, americana per exemple. Disi que sa batèsta èra pas la nòstra, disi qu’èra exactament un païs que fasiá de son Empèri son unenca justificacion, i aviá pas aquí per plorar. D’illusion patriotica francesa n’aviá pas jamai aguda. Aviá nòu ans en 1945. M’avián dich e tornar dich que lo maquís èra pas que de raubafedas e campanhiá, en amont dins Avairon ; quan jogàvem als maquisards o als milicians, vos auriá calgut creire quina partida de torturas fasiám. E dins Sèta arroïnada, aviám après per un chewing-gum a menar los G.I. al bordèl, e d’uatres a se faire chaspar, o quicòm mai. Entre Indochina e Argeria, i aviá agut Corèa. En Corèa aviám vist partir de zazous shens trablah…

 

De seguir

Les commentaires sont fermés.